TRIẾT LÍ CỦA ĐỒNG TIỀN

(16/02/2009)

Bạn có cần tiền không? Có!

Bạn đã biết cách tạo ra đồng tiền? Bạn đã biết cách sử dụng tiền? Đừng vội vàng trả lời nhé!

Các cụ ta ngày xưa thường nói: “Tiền tài là vật ngoại thân”, tuy nó có quan trọng nhưng cũng chỉ là phương tiện, không nên quá đặt nặng.

Những kiến thức cơ bản về tài chính và kinh tế đã cho ta biết rằng đồng tiền vốn lưỡng tính: Vừa có chức năng phương tiện thanh toán, vừa có chức năng hàng hóa. Khi nó được qui đổi giá trị thì nó là phương tiện thanh toán, khi nó lưu thông thì nó là hàng hóa.

Một ngân hàng nọ, sau khi tổng kết cuối ngày thấy còn dư vốn, họ liền liên lạc với một ngân hàng khác để cho họ mượn tiền qua đêm với điều kiện ngân hàng được mượn phải ở bên kia bán cầu thì đương nhiên giờ khóa kho của ngân hàng bên này sẽ là giờ hoạt động của ngân hàng kia. Sang hôm sau, đến giờ mở kho sẽ là giờ đóng kho của bên kia và nhận tiền về. Đương nhiên ngân hàng được mượn tiền ấy sẽ trả cho ngân hàng này một khoản lợi nhuận kèm theo. Hình thức ấy người ta gọi là “gửi tiền qua đêm”. Đồng tiền bất động là đồng tiền chết!

Điều tôi muốn chia sẻ cùng các bạn là tính hàng hóa của đồng tiền.

Nếu đồng tiền không được lưu thông thì nó sẽ tự suy thoái, không thể nảy sinh lợi nhuận. Trong khi văn hóa gốc nông nghiệp của Việt Nam ta vốn xem thường nghề buôn, trong tứ dân, thương nghiệp bị xếp cuối cùng (sĩ, nông, công, thương), đó là chưa kể thái độ miệt thị với nghề buôn (Thật thà cũng thể lái trâu), thêm nữa, nền kinh tế tiểu nông vốn thiên về tự cung tự cấp và phổ biến hình thức hàng đổi hàng (chính xác là vật đổi vật), kinh tế thị trường kém phát triển cho nên việc phát minh ra công cụ thanh toán của nhân loại ấy vẫn chưa phát huy hết công dụng của nó trong nền kinh tế truyền thống Việt Nam vì chưa xem đồng tiền là một loại hàng hóa.

Nói về chuyện phát sinh lợi nhuận của đồng tiền để chúng ta làm kinh tế? Không! Tôi chưa đủ trình độ và tư cách để dạy người khác cách làm ra đồng tiền và làm cho đồng tiền sinh lợi, tôi chỉ muốn lấy đó là cái cớ để liên tưởng.

Bạn hãy tưởng tượng: Giữa một đám đông đang đi trên đường, mọi người cười nói lao xao, thản nhiên xả rác, nhổ nước bọt lên mặt đường, bỗng dưng có một người đi đến, gom hết những thứ rác rưởi ấy bỏ vào thùng rác công cộng và bạn chứng kiến tất cả, cảm giác của bạn lúc ấy thế nào?

Một đám bạn khác đi dạo phố, bất chợt gặp một người ăn xin, một trong số nhóm bạn ấy vui vẻ móc tiền ra đưa một cách chân thành tận tay người hành khất, bạn là một thành viên trong nhóm đó, bạn có cảm giác gì?

Tôi mốn nói đến tính lan tỏa của: Trách nhiệm, lòng nhiệt tình, lòng nhân ái... của cái đẹp trong cuộc sống.

Khi ta chứng kiến một hành động đẹp, một thái độ đẹp và những ý nghĩ đẹp, bỗng dưng trong ta sẽ phát sinh những suy nghĩ mà tôi chắc chắn rằng phần tích cực nhiều hơn là tiêu cực! Tích cực như thế nào? Ta sẽ có xu hướng bắt chước! Vì sao lại bắt chước? Vì trong ý thức của ta đang nói rằng những cái ấy sẽ làm giá trị của ta tăng lên!

Liên tưởng giữa tính lưu thông của đồng tiền với tính lan tỏa của cái đẹp quả là thú vị bạn ạ! Một bên là cái đại điện cho những giá trị vật chất, một bên là những giá trị tinh thần. Và liệu hai phạm trù ấy liên quan gì đến nhau không? Có! Bạn biết điều đó!

Ta bàn về cách sử dụng đồng tiền nhé!

Trong nền giáo dục của Australia và một số nước khác có một nội dung rất đáng lưu ý: Dạy trẻ em cách sử dụng đồng tiền. Ở phạm vi nhà trường Việt Nam ta chưa có, theo tôi, đây là một thiếu sót. Vì sao? Vì ta dạy cho trẻ cách sử dụng đồng tiền một cách hữu ích nhất thì các em mới biết trân trọng giá trị của sức lao động, biết cách tạo ra đồng tiền chân chính.

Cụ Nguyễn Du có viết: “Trong tay sẵn có đồng tiền. Mặc lòng đổi trắng thay đen khó gì” để nói về cách người ta khai thác triệt để mặt trái của tiền.

Ca dao tục ngữ Việt Nam cũng nói: “Đồng tiền không phấn không hồ. Mà sao khéo điểm khéo tô mặt người”. Đồng tiền trở thành giấy thông hành để người ta thăng quan tiến chức đồng thời cũng là mục đích để người ta đấu đá nhau. Vì người ta đã bỏ ra ngần ấy công sức và tiền bạc để leo lên đến chức đó thì giờ đây họ phải tìm cách thu lại gấp trăm, gấp ngàn lần.

Ta hãy tạm gác những mặt trái của đồng tiền (thực ra là do con người gây ra), mà thử nhìn vào mặt tích cực của nó xem sao.

Bạn là một người tốt? Bạn muốn giúp đỡ một em bé nghèo yêu nghệ thuật  khi em ngấp nghé trước cổng nhà hát mà không có tiền mua vé vào xem buổi hòa nhạc, thò tay vào túi và chợt bạn ngẩn ngơ khi không còn đồng nào, buổi nghe hòa nhạc ấy của bạn sẽ có một cái gì đó chưa thật sự trọn vẹn trong cái đẹp mà âm nhạc đem lại cho mình vì ánh mắt ấy cứ quấn quýt bạn.

Bạn cố gắng làm vất vả và tích lũy được một số tiền khá lớn, chợt một chiều nào đó bạn nhận ra rằng mình không biết phải sử dụng nó vào việc gì cho có ý nghĩa nhất, xứng đáng nhất.

Bạn đang sống bằng hơi thở của người khác? Nếu có thì đương nhiên bạn sẽ sống bằng suy nghĩ của người khác!

Triết lí Trung Hoa có câu: “An bần lạc đạo”, vui với cảnh nghèo để giữ tâm trong sạch.

Lại có câu: “Tri túc”, biết đủ để giữ nhân cách.

Việt Nam cũng có phần mâu thuẫn khi một mặt coi rẻ nghề buồn đồng thời lại nói: “Phi thương bất phú”.

Tôi liệt kê ra như vậy để nói một điều rằng: Chúng ta luôn luôn cần tiền và gắn chặt mối quan hệ với nó nhưng chúng ta lại không dám thừa nhận sự thật ấy vì chúng ta sợ rằng mình sẽ không làm chủ được nó.

Hãy bình tĩnh và thông thoáng hơn một tí bạn sẽ thấy đồng tiền thật dễ thương: Làm từ thiện.

Tôi bật mí cùng các bạn một điều: Có truyện cổ tích thật đó. Bản thân tôi đã trải nghiệm!

Khi còn là sinh viên, tôi rất eo hẹp về tài chính, phải đi làm thêm suốt ngày đến nỗi không có thời gian đi thi học kì, nhưng có một lần tôi quen một em bé bán vé số thường lui tới quán càfê chỗ tôi làm, khuya hôm đó em ngồi khóc sưng húp cả hai mắt, hỏi ra mới biết em bị mấy đứa khác giật mất xấp vé số, không có tiền đền cho chủ tiệm vé số, không dám về nhà, tôi không suy nghĩ nhiều, liền vào xin tạm ứng lương được 300 ngàn rồi đưa hết cho em, em không nhận, tôi phải năn nỉ mãi và nói là cho em mượn chứ đâu phải cho luôn đâu mà em ngại. Đương nhiên là tôi thấy trong lòng rất thanh thản vì không phải lo em bị anh chị đánh đập và không cho ngủ trong nhà khi ngoài trời bóng đêm dày đặc sương của mùa đông lạnh lẽo nữa. Cuối năm về quê ăn Tết, tôi bị rơi mất cái ví tiền nên không thể trả tiền vé xe, thì bỗng dưng có một bác trên xe hỏi thăm và tặng tôi một triệu đồng để tiêu và mua quà về nhà mà không muốn tôi biết họ tên, địa chỉ. Chú chỉ nói, chú nên làm như thế và nói tôi đừng băn khoăn gì mà chú muốn cháu cũng làm như thế với người khác! Từ đó tôi không gặp lại chú nhưng tự dưng tôi luôn luôn muốn làm giống chú trong những tình huống tương tự.

Làm từ thiện, cái đem lại mang tính quí giá nhất chính là sự lan tỏa của hành động đẹp. Vì thế bạn đừng nên mong muốn người khác biết mình làm từ thiện bằng cách hô khẩu hiệu, vì như thế là đi xa với bản chất của từ thiện.

Giả sử lúc đó tôi không có tiền và bác người tốt ấy cũng không có tiền thì những lời động viên có giúp cho em bé bán vé số không bị đòn, không bị lạnh? Có giúp cho tôi về đến nhà không?

Đồng tiền trong tay bạn khi bạn đi mua một món hàng thì nó cũng chỉ là đồng tiền với mệnh giá như con số in trên nó thôi, nhưng khi nó được đem ra giúp đỡ người khác trong lúc cấp thiết thì giá trị của nó thật vô cùng.

Bạn cho một thì chắc chắn bạn sẽ nhận được gấp ngàn lần! Hãy thử đi!

Chúc bạn có được những cảm xúc thật đẹp khi sử dụng những đồng tiền chân chính!

Nguyên Hạo - K.VHNT, ĐH An Giang

THƯ GỬI CON GÁI CỦA TỔNG THỐNG BARACK OBAMA

Ngày 20/01/2009, ông Barack Obama chính thức nhậm chức Tổng thống thứ 44 của nước Mỹ. Nhân dịp lịch sử này, Tổng thống Obama đã viết thư cho hai cô con gái. Bức thư được tạp chí Parade đăng lại. “Hãy sửa những sai lầm mà các con thấy... Cha muốn mọi trẻ em của chúng ta được tới trường phù hợp với những tiềm năng chúng có... Cha muốn các bạn cũng có cơ hội đi học đại học, dù cha mẹ họ có thể không giàu...”. Đó là một trích đoạn trong bức thư của ông Barack Obama gửi hai con gái, trước lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ. Mặc dù là thư gửi cho con gái nhưng ông Obama đã gửi gắm vào đó rất nhiều thông điệp...

Malia và Sasha thân yêu,

Cha biết các con đã có nhiều điều thú vị trong hai năm đi theo chặng đường vận động tranh cử: được tới những cuộc picnic, diễu hành và hội chợ, ăn đủ thứ đồ tạp mà mẹ con và cha đúng ra không nên cho các con như vậy. Nhưng cha cũng biết mọi thứ không dễ chút nào cho các con và mẹ. Dù các con vui thích thế nào với chú cún mới, điều đó cũng chẳng thể bù đắp lại được những khoảng thời gian chúng ta xa cách nhau. Cha biết mình đã bỏ lỡ nhiều thế nào trong suốt hai năm qua, và hôm nay cha muốn nói cho các con một chút vì sao cha quyết định đưa gia đình ta vào hành trình này.

Khi còn trẻ, cha nghĩ cuộc đời tất cả là về bản thân mình - làm cách nào cha có thể tạo dấu ấn được nơi cõi đời này, trở nên thành công và đạt được những gì mình muốn. Thế rồi hai con bước vào cuộc đời cha với tất cả những sự tò mò, láu lỉnh cùng những nụ cười chưa lúc nào thôi làm tràn ngập trái tim cha và làm rạng ngời những tháng ngày đi qua. Bất ngờ cha nhận ra những kế hoạch to tát cha vạch ra cho chính mình không còn quan trọng nữa.

Cha nhanh chóng thấy niềm vui lớn nhất trong đời mình chính là niềm vui cha thấy được ở các con. Cha nhận ra cuộc đời chẳng còn ý nghĩa nếu cha không đảm bảo cho các con có mọi cơ hội để được hạnh phúc và phát huy được hết những gì nơi các con. Cuối cùng, các con à, đó chính là lí do cha chạy đua làm Tổng thống: vì những gì cha muốn dành cho các con và mọi đứa trẻ ở đất nước này.

Cha muốn mọi trẻ em của chúng ta được tới trường phù hợp với những tiềm năng chúng có - những ngôi trường tạo ra thách thức, tạo niềm cảm hứng, truyền cho chúng sự ngạc nhiên với thế giới quanh ta. Cha muốn các bạn cũng có cơ hội đi học đại học, dù cha mẹ họ có thể không giàu. Và cha muốn các bạn có được những việc làm tốt: những công việc có thu nhập khá và đem lại cho họ những phúc lợi như bảo hiểm y tế, những công việc cho phép họ được dành thời gian với con cái và có thể nghỉ hưu trong đàng hoàng.

Cha cũng muốn chúng ta đẩy xa hơn những bờ bến khám phá để con có thể sống, nhìn thấy những công nghệ và phát minh mới giúp cải thiện đời sống, giúp hành tinh sạch và an toàn hơn. Cha cũng muốn chúng ta đẩy những ranh giới của nhân loại, để vượt xa ra khỏi những chia rẽ sắc tộc, vùng miền, giới tính và tôn giáo vốn đang cản trở chúng nhìn thấy điều tốt đẹp nhất nơi những người khác.

Đôi khi chúng ta gửi những thanh niên nam nữ vào chiến tranh và nhiều tình huống nguy hiểm khác để bảo vệ đất nước - nhưng khi làm vậy, cha muốn bảo đảm rằng việc đó chỉ tiến hành khi có một lí do thật chính đáng, rằng chúng ta cố gắng hòa giải những khác biệt với nhau bằng con đường hòa bình và làm mọi thứ có thể để những người lính của chúng ta được an toàn. Và cha muốn mọi đứa trẻ hiểu rằng những điều hạnh phúc mà những người lính Mỹ dũng cảm đó đấu tranh không phải tự nhiên mà có, rằng vinh dự lớn trở thành công dân của quốc gia này luôn đi kèm với trách nhiệm lớn.

Đó là bài học mà bà con đã dạy cha khi cha bằng tuổi các con, đọc cho cha những dòng đầu của Tuyên ngôn độc lập, nói cho cha về những người đàn ông và đàn bà đi đấu tranh cho sự bình đẳng, vì họ tin rằng những điều đã được viết ra hơn hai thế kỉ trước cần có ý nghĩa gì đó.

Bà giúp cha hiểu rằng nước Mỹ vĩ đại không phải vì nó hoàn hảo mà bởi vì nó luôn có thể được làm cho tốt đẹp hơn, rằng công việc còn dang dở để hoàn thiện liên hiệp chung này nằm ở nơi mỗi chúng ta. Đó là trách nhiệm chúng ta chuyển giao cho cháu con của mình, để mỗi thế hệ sau lại có thể tiến gần hơn đến một nước Mỹ mà chúng ta biết là nên như vậy.

Cha mong cả hai con sẽ gánh nhận trách nhiệm này, hãy sửa những sai lầm mà các con thấy, hãy làm việc để trao cho người khác những cơ hội các con đang có. Hãy làm không phải vì các con có nghĩa vụ phải đáp đền một đất nước đã trao cho gia đình ta rất nhiều, dù thực tế các con có trách nhiệm đó. Mà hãy làm bởi vì các con có trách nhiệm với chính bản thân mình. Bởi vì chỉ khi các con phấn đấu cho một cái gì lớn hơn bản thân mình, các con mới có thể nhận ra hết những gì tiềm tàng thật sự các con đang có.

Có những điều cha rất mong muốn cho các con - được lớn lên trong thế giới không có giới hạn cho những ước mơ của các con, không có thành tựu gì nằm ngoài tầm với, được trở thành những người phụ nữ đầy lòng thương yêu và tận tụy để giúp xây dựng thế giới này. Cha cũng mong muốn mọi đứa trẻ khác có cùng cơ hội được học, được mơ, được lớn lên và phát triển như những gì các con đang có. Đó là lí do cha đưa gia đình ta bước vào hành trình lớn này.

Cha rất tự hào về cả hai con. Cha yêu hai con hơn tất cả những gì các con từng biết. Và cha rất biết ơn các con mỗi ngày vì sự kiên nhẫn, đĩnh đạc, duyên dáng và hài hước mà chúng ta chuẩn bị để bắt đầu cuộc sống mới của mình trong Nhà Trắng.

Yêu các con,

Cha: Barack Obama                           

Thanh Tuấn dịch (Theo: Tuổi trẻ Online)

SINH VIÊN VỚI SINH VIÊN: ĐỂ TRỞ THÀNH NGƯỜI THẦY

14/12/2007

Để trở thành một thầy cô giáo mẫu mực trong tương lai, ngay từ khi còn là một sinh viên Sư phạm, xem ra còn quá nhiều việc phải làm. Nhưng có một điều khi học làm người, ta không thể nào né tránh. Đó là bạn phải có ý thức hoàn thiện mình để bản thân sẽ “đẹp” hơn trong mắt người khác. Với những người là thầy cô giáo, điều này còn là một yêu cầu gắt gao hơn.

Đẹp từ hình thức

Thật khó để đưa ra một “chuẩn” thẩm mỹ nào đó về cái đẹp hình thức của những người là thầy cô giáo trong tương lai. Trong những lúc “trà dư tửu hậu”, tôi đã từng được nghe về những kì thi tuyển giáo viên của một số trường phổ thông, có cả thi tuyển ngoại hình: Phải có một chiều cao cân đối, phải có một gương mặt ưa nhìn tạo thiện cảm tốt cho người đối diện, thậm chí có cả một yêu cầu hơi “tế nhị” là người dự tuyển không có một khuyết tật nào trên hình thể...

Về vấn đề này, ngẫm nghĩ một chút cũng thấy có lí. Một khi người thầy đứng trên bục giảng và đối tượng của họ là những cô cậu học trò đang ở tuổi biết quan sát và nhận thức, thì điều này cũng không quá đáng khi “hình thức bên ngoài” của người thầy bồi đắp cho học sinh của mình những quan niệm bước đầu về sự hoàn thiện, chỉn chu, nghiêm túc và lịch sự. Tuy nhiên, hình thức bên ngoài thì không chỉ ở “chiều cao cân đối hay gương mặt ưa nhìn”. Theo tôi thì hình thức bên ngoài của một người thầy cần nhiều hơn thế.

Một tác phong lịch sự, nghiêm túc trong cách ăn mặc, trong cách đi dáng đứng, trong lời ăn tiếng nói... thiết nghĩ là điều không thừa chút nào khi nói đến những điều kiện để trở thầy một người giáo viên mẫu mực.

Thực ra, đặt ra vấn đề này chính là từ sự quan ngại trước vấn đề “ăn mặc đi đứng” của một bộ phận không nhỏ các bạn sinh viên sư phạm. Trường Đại học - nơi hội tụ những con người trẻ trung, nhạy bén với thời trang thì tất nhiên không thể buộc các bạn sinh viên vào khuôn khổ ăn mặc quá cứng nhắc. Trong nội qui của trường cũng không ràng buộc quá chi tiết nhưng có một qui ước bất thành văn là trường Đại học nói chung, khoa Sư phạm nói riêng rất khuyến khích và biểu dương các bạn ăn mặc lịch sự, kín đáo và nghiêm túc. Chiếc áo dài (không nhất thiết phải là áo dài trắng) của các bạn nữ, bộ cánh áo sơ - mi bỏ vào quần tây thường (không phải là quần “bò”) của các bạn nam luôn là bộ trang phục giản dị mà đẹp mắt - tất nhiên là đẹp với ngành nghề của các bạn trong tương lai.

Thực tế đã có một số các bạn nữ sinh viên mặc áo lửng hở lưng hở bụng, áo không có tay (dân gian thường gọi là áo sát nách) hoặc tệ hơn là áo hai dây với quần quá chật, quá sát người vừa đi lại vận động khá khó khăn vừa phản cảm, mất thẩm mĩ. Các bạn nam thì vô tư mặc áo thun, quần jean hoặc áo thùng thình bỏ bên ngoài để đi học. Đầu tóc các bạn cũng là một đề tài đáng bàn luận, một số nhuộm vàng hoe đến lớp, số khác lại cắt chải quá model. Bảng tên sinh viên thì cất nhét đâu đó, đến khi đội Cờ đỏ “ghé thăm” - theo kế hoạch kiểm tra của Khoa - thì các bạn mới lục lọi tìm kiếm cấp tốc để mang vào.

Sự ăn mặc cẩu thả hoặc quá “cá tính” kiểu nghệ sĩ như thế ít nhiều làm cho dư luận thật sự lo ngại một ngày không xa, các bạn sẽ mang những “phong cách tự do thoải mái” đó về trường phổ thông “làm gương” và “định hướng thẩm mĩ” cho học sinh của mình thì quả là... đại họa!

Nói cho công bằng, khi được nhắc nhở ở những hoàn cảnh “nhạy cảm” (như học Quốc phòng, hoặc đi thực tập, kiến tập chẳng hạn), các bạn đã “đau khổ” chấp hành. Dù “bằng mặt nhưng không bằng lòng” thì những thời điểm đó, các bạn cũng còn ý thức là nghề nghiệp của mình hơi... mô phạm, ở trên trông xuống, người ta trông vào. Nhưng không phải bạn sinh viên nào cũng có ý nghĩ như thế.

Có lẽ những ràng buộc như vậy làm “con người với ý thức cá nhân” mạnh mẽ như bạn khó chịu chăng? Thì xin thưa rằng “Đã mang lấy nghiệp vào thân/ Xin đừng trách lẫn trời gần trời xa”. Nghề sư phạm là một nghề đặc biệt. Bạn không nên, không thể nào và không bao giờ được cẩu thả thiếu nghiêm túc với nó - trước hết là hình thức bên ngoài.

Khi còn là sinh viên, ta có thể chạy nhảy ồn ào hồn nhiên, nhưng khi làm thầy từng bước đi, dáng đứng phải đường hoàng và chững chạc. Khi là sinh viên bạn có thể giành giật quà bánh của nhau, đùa giỡn, níu kéo, thậm chí la hét, cười hết ga… nhưng khi làm thầy, bạn phải biết kềm chế và tiết chế cảm xúc. Có lúc muốn khóc mà không được khóc, có lúc muốn cười nhưng phải cố nín cười, có lúc mừng quýnh đến mức muốn nhảy... cẫng lên nhưng phải kềm nén lại để chín chắn và trầm tĩnh trước bất cứ một sự kiện nào... nhất là khi trước mặt bạn là những ánh mắt trong veo của học trò đang nhìn bạn như... thần tượng.

Tuy nhiên, ta cũng không nên hiểu vấn đề quá cực đoan đến mức đọc những dòng trên bạn phát hoảng lên. Có bạn sẽ phản ứng gay gắt rằng... “Tui làm thầy giáo chứ đâu phải thầy tu” (xin lỗi các thầy tu). Nhưng chắc bạn sẽ đồng ý với tôi rằng, thầy giáo lên lớp mà chân đi dép lê, áo quần xộc xệch, đầu tóc rối bù, thậm chí vô tư để lại một ít… ghèn nơi khoé mắt (và đôi khi còn là khuôn mặt đỏ gay vì đêm qua hơi quá chén do cụng li vô tư cùng đồng nghiệp) chắc là không đẹp tí nào, đúng không? Hay cô giáo nào đó vô tư mặc một chiếc áo dài quá mỏng, một đôi giày có gót quá cao... chắc là bài giảng hôm đó kém đi hiệu quả (vì học trò chắc là “mất tập trung” nhiều lắm).

Ở trường phổ thông hiện nay, đa số các thầy cô giáo đều ăn mặc đẹp và lịch sự. Các cô giáo thì trang nhã, các thầy giáo thì lịch lãm. Và là sinh viên sư phạm, thiết nghĩ môi trường sư phạm sẽ điều chỉnh để bạn thích nghi tốt nhất - nếu bạn yêu nghề và có trách nhiệm với nghề, và bản thân bạn cũng sẽ tự điều chỉnh để quá trình thích nghi đó diễn ra vừa nhanh vừa dễ chịu thoải mái hơn cho chính bạn.

Đẹp đến tâm hồn

Có lẽ đây là một vấn đề lớn không thể bàn luận chỉ trong vài dòng ngắn ngủi. Có lẽ chúng ta nên giới hạn lại ở một số biểu hiện ứng xử trong môi trường sư phạm.

Tác phong mẫu mực và việc ý thức xây dựng một tấm gương mẫu mực cho học sinh là vấn đề thứ nhất. Ở trường phổ thông sự chấp hành giờ giấc cực kì nghiêm túc. Trống đánh vào 15 phút đầu giờ, trường đóng cửa, không nên để xảy ra tình trạng giáo viên bị “nhốt” bên ngoài cùng với học trò. Chắc chắn bảo vệ sẽ mở cửa cho giáo viên vào nhưng biết đâu sẽ có một ánh mắt ấm ức so sánh của một em học sinh nào đó. Một thực tế đáng nói là trường ta, sinh viên đi trễ rất phổ biến. Chuông báo vào tiết học nhưng nhiều khi các bạn còn rảo bước ở cổng trường hoặc còn tung tăng quà bánh. Thầy cô đã vào ổn định lớp bắt đầu cho một tiết học, không khí đang nghiêm túc thì các bạn lò dò vào lớp làm ngắt quãng một cách thô bạo cảm xúc của lớp học. Rất nhiều sinh viên trở nên quen “xài” đồng hồ “dây thun”. Một buổi sinh hoạt chuyên đề, một đêm giao lưu Câu lạc bộ, một buổi họp các cán bộ lớp... Tất cả đều phải mất một khoảng thời gian phi lí để chờ đợi những người chậm trễ. Để người khác bị làm phiền bởi sự vô tư trì trệ của mình là một biểu hiện thiếu tự trọng. Để sau này học trò bị ảnh hưởng bởi tác phong lề mề của mình là một “tội ác”. Dùng từ “đao to búa lớn” như vậy bởi vì chúng ta đang vô tình tạo ra một thế hệ trì trệ, thụ động - thích chờ đợi người khác và bắt người khác chờ đợi mình. Tác phong đó đẻ ra những biểu hiện kém nhiệt tình, lười hoạt động và hình mẫu của thầy cô như vậy trước học trò chỉ mang lại sự ngao ngán bất mãn mà thôi.

Sự quan tâm chân thành và nồng nhiệt đến học trò là vấn đề thứ hai. Điều này bắt đầu từ sự quan tâm đến người khác khi các bạn còn là sinh viên. Không đợi nhắc nhở, không đùn đẩy trách nhiệm, các bạn nhặt một cọng rác hoặc tranh thủ lau lại bảng cho lớp học sạch hơn, giặt một cái giẻ lau bảng cho thầy cô không phải hít thở nhiều bụi phấn, đóng lại một cái bàn long đinh cho người bạn ngồi đó an toàn hơn, khoá máy điện thoại di động để nó không thể reo lên không đúng chỗ đúng lúc bảo đảm cho các bạn tập trung bài học... Hay những quan tâm khác “to tát” hơn một chút: bàn bạc với ban Cán sự lớp giúp đỡ các bạn thi lại lần hai, hội ý với các bạn nam tổ chức cho các bạn gái của lớp một ngày 8/3 thật là ý nghĩa, đóng góp để chia sẻ cho một bạn nào đó gặp lúc thắt ngặt khó khăn, rủ nhau đi thăm một cô giáo vừa ngả bệnh... Những việc làm dù nhỏ dù lớn nhưng bạn đã thực hiện nó bằng một trái tim chân thành thì một ngày nào đó trong tương lai không xa, bạn sẽ là một người thầy giáo, một cô giáo tuyệt vời. Học trò sẽ nhận ra và ái ngại trước những những giọt mồ hôi của bạn rơi xuống trên bục giảng, sẽ cảm động khi bạn vượt đường dài đến thăm nhà học sinh “cá biệt”, sẽ ngỡ ngàng khi bạn không hề nhận một đồng thù lao nào để giữ các học sinh yếu lại sau giờ học để phụ đạo thêm... Nghề giáo đòi hỏi một sự hi sinh không cân đong đo đếm, không so đo tính toán. Bạn cứ “cho” đi và đừng đòi hỏi được nhận thì đến một ngày nào đó chắc chắn bạn sẽ được “nhận” rất nhiều.

Dẫu biết rằng cuộc sống vẫn còn khắc nghiệt với nghề giáo, cuộc mưu sinh của thầy cô vẫn còn nhiều trắc trở nhưng bạn sẽ thấy cái nào cũng có giá của nó. Cái mà học trò của bạn trong tương lai nhận được từ bạn sẽ theo họ trong suốt cuộc đời. Những hạt giống tốt đẹp của một tâm hồn đẹp mà bạn gieo trồng sẽ đơm hoa kết trái trong những thế hệ học trò của bạn và cứ thế mà bừng nở cho cuộc đời những điều ý nghĩa.

Người viết đã từng được nghe những chuyện không vui từ một số lớp chuyên ngành sư phạm mà ở đó toàn là những thầy cô giáo tương lai. Mình sống như thế nào ở mái trường sư phạm thì những điều đó bạn cũng sẽ tiếp tục mang về các trường phổ thông. Một tính cách không hay khi bạn còn là sinh viên sẽ ít nguy hiểm hơn rất nhiều khi bạn mang những điều đó lên bục giảng sau này. Nhưng nếu không chú ý rèn luyện bản thân thì những biểu hiện không hay dù rất nhỏ đó của bạn khi còn là sinh viên sẽ được nuôi lớn và trở thành đáng sợ hơn khi bạn là thầy cô giáo. Một sự ganh tị nhau về điểm rèn luyện, một sự tranh giành thiếu lành mạnh về quyền lợi (từ một chỗ ngồi tốt khi xem văn nghệ hay đi tham quan cho đến một suất học bổng dành cho sinh viên vượt khó, từ một chỗ thực tập tốt đến một món quà khuyến mại...)... Có cảm giác như “những người trong cuộc” sợ rằng người ta sẽ chê cười mình là kẻ dại dột khi chỉ biết... nhường nhịn? Hay chỉ nên biết quan tâm đến “đối tượng” đặc biệt của mình thôi (bạn thân hay người yêu chẳng hạn)? Thật nực cười khi ý nghĩ này được đa số các bạn tán đồng. Như vậy cái chuẩn chân - thiện - mĩ đã bắt đầu lệch lạc, như vậy làm sao mình có thể định hướng và định hướng một cách thuyết phục những gì gọi là chân - thiện - mĩ cho học trò của mình đây?

Hãy bắt đầu từ hôm nay bạn nhé, và bắt đầu từ những điều những việc tưởng chừng như rất nhỏ bởi vì từ những cái tưởng chừng như rất nhỏ bé vụn vặt ấy, ta đang bắt đầu cho một nhân cách, một tâm hồn lớn vừa để bồi đắp cho mình, vừa để dành tặng cho “những mái đầu xanh” đang háo hức chờ đợi bạn ở mái trường phổ thông trong tương lai sắp tới.

Tùng Linh (K56B, Khoa Công nghệ Thông tin - ĐH Sư phạm Hà Nội